Προβολή πηγαίου κώδικα για τη σελίδα Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης

Δεν έχετε την άδεια να τροποποιήσετε αυτή τη σελίδα, για τον ακόλουθο λόγο:

Η διεύθυνση IP σας βρίσκεται σε ένα εύρος που έχει αποκλειστεί σε όλα τα wiki του Ιδρύματος Wikimedia.

Ο αποκλεισμός έγινε από ‪JJMC89‬ . Ο λόγος που δίνεται είναι Open proxy/Webhost: See the help page if you are affected: .

Έναρξη αποκλεισμού: 23:28, 19 Απριλίου 2024
Λήξη αποκλεισμού: 23:28, 19 Ιουλίου 2026

Η τρέχουσα διεύθυνση IP σας είναι 3.144.215.8 . Το αποκλεισμένο εύρος είναι 3.144.0.0/16 .

Παρακαλούμε συμπεριλάβετε τις παραπάνω λεπτομέρειες σε όποια ερωτήματα κάνετε. Εάν πιστεύετε ότι έχετε αποκλειστεί κατά λάθος, μπορείτε να βρείτε πρόσθετες πληροφορίες και οδηγίες στην παγκόσμια πολιτική No open proxies παγκόσμια πολιτική.

Διαφορετικά, για να συζητήσετε τον αποκλεισμό, παρακαλούμε αναρτήστε ένα αίτημα για έλεγχο στο Meta-Wiki. ⧼wikimedia-globalblocking-blockedtext-mistake- email-steward⧽

Μπορείτε να δείτε και να αντιγράψετε τον κώδικα της σελίδας:

{{Κουτί πληροφοριών πρώην χώρας
|ιθαγενές_όνομα         = <small>{{native name|it|Territorio Libero di Trieste}}<br>{{native name|sl|Svobodno tržaško ozemlje}}<br/>{{native name|hr|Slobodni Teritorij Trsta}}<br>''Слободна Територија Трста'' ([[Σερβικά]])<br>{{nowrap|{{lang|vec|Teritorio Libero de Trieste}} (Διάλεκτος της Τεργέστης{{·}}Βενετσιάνικη γλώσσα)}}</small>
|επίσημο_πλήρες_όνομα   = Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης
|πλήρες_όνομα           = ''Free Territory of Trieste''
|ήπειρος                = [[Ευρώπη]]
|περιοχή                = Χερσόνησος της Ίστριας
|χώρα                   = 
|εποχή                  = Ψυχρός Πόλεμος
|κυβέρνηση_είδος        = Προσωρινή κυβέρνηση υπό το [[Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών]]
|γεγονός_έναρξη         = Αγώνας για την Τεργέστη
|ημερομηνία_έναρξη      = 30 Απριλίου 1945
|έτος_έναρξη            = 1947
|γεγονός_λήξη           = [[Σύμφωνο του Όζιμο]]
|ημερομηνία_λήξη        = 10 Νοεμβρίου 1975
|έτος_λήξη              = 1954
|γεγονός1               = Ψήφισμα υπ' αριθμόν 16 του [[Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών|Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ]]
|ημερομηνία_γεγονός1    = 10 Ιανουαρίου 1947
|γεγονός2               = [[Συνθήκες Ειρήνης των Παρισίων (1947)|Συνθήκες Ειρήνης των Παρισίων]]
|ημερομηνία_γεγονός2    = 10 Φεβρουαρίου 1947
|γεγονός3               = Υπόμνημα του Λονδίνου
|ημερομηνία_γεγονός3    = 5 Οκτωβρίου 1954
|γεγονός4               = 
|ημερομηνία_γεγονός4    = 
|γεγονός_πριν           = <!-- Optional: A crucial event that took place before "event_start"-->
|ημερομηνία_πριν        = 
|γεγονός_μετά           = <!-- Optional: A crucial event that took place after "event_end"-->
|ημερομηνία_μετά        = 
|p1                     = Βασίλειο της Ιταλίας
|σημαία_p1              = Flag of Italy (1861-1946) crowned.svg
|s1                     = Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας
|σημαία_s1              = Flag of Yugoslavia (1946-1992).svg
|s2                     = Ιταλία
|σημαία_s2              = Flag of Italy.svg
|εικόνα_σημαία          = Free Territory Trieste Flag.svg
|εικόνα_θυρεός          = Free Territory of Trieste coat of arms.svg
|θυρεός_μέγεθος         = 70px
|εικόνα_χάρτης          = Free Territory of Trieste Map.svg
|πρωτεύουσα             = [[Τεργέστη]]
|εθνικό_σύνθημα         = 
|εθνικός_ύμνος          = {{lang|it|[[Inno Di San Giusto]]}}<br />"Ύμνος στον Άγιο Ιούστιο"{{center| }}
|κοινές_γλώσσες         = [[Ιταλική γλώσσα|Ιταλικά]]<br>[[Σλοβενική γλώσσα|Σλοβενικά]]<br>[[Σερβοκροατική γλώσσα|Σερβοκροατικά]]<br>[[Αγγλική γλώσσα|Αγγλικά]] <small>(μόνο για διοικητικούς σκοπούς)</small>
|θρησκεία               = [[Ρωμαιοκαθολικισμός]]
|νόμισμα                = [[Λιρέτα Ιταλίας]] (Ζώνη Α)
Λιρέτα Τεργέστης (Ζώνη Β)
|ηγέτης1                = Μπέρναρντ Φράιμπεργκ
|ηγέτης2                = Τζον Γουίντερτον
|ηγέτης3                = 
|ηγέτης4                = 
|έτος_ηγέτης1           = 1945 (πρώτος)
|έτος_ηγέτης2           = 1951–1954 (τελευταίος)
|έτος_ηγέτης3           = 
|έτος_ηγέτης4           = 
|τίτλος_ηγέτης          = Κυβερνήτης (Ζώνη Α)
|αντιπρόσωπος1          = Ντούσαν Κβέντερ
|αντιπρόσωπος2          = Μίλος Σταμάτοβιτς
|αντιπρόσωπος3          = 
|αντιπρόσωπος4          = 
|έτος_αντιπρόσωπος1     = 1945–1947 (πρώτος)
|έτος_αντιπρόσωπος2     = 1951–1954 (τελευταίος)
|έτος_αντιπρόσωπος3     = 
|έτος_αντιπρόσωπος4     = 
|τίτλος_αντιπρόσωπος    = Κυβερνήτης (Ζώνη Β)
|νομοθετικόσώμα         = Λαϊκή Συνέλευση
|σήμερα                  = {{CRO}}<br/>{{SLO}}<br/>{{ITA}}
}}
Η '''Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης''' ήταν μια ανεξάρτητη επικράτεια στη [[Νότια Ευρώπη]] μεταξύ της βόρειας [[Ιταλία|Ιταλίας]] και της [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας|Γιουγκοσλαβίας]], βλέποντας στο βόρειο τμήμα της [[Αδριατική Θάλασσα|Αδριατικής Θάλασσας]], υπό την άμεση προστασία του [[Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών|Συμβουλίου Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών]] στον απόηχο του [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β' Παγκοσμίου Πολέμου]]. Για μια περίοδο επτά ετών ουσιαστικά λειτουργούσε ως ανεξάρτητη πόλη.

Η επικράτεια δημιουργήθηκε στις 10 Φεβρουαρίου 1947 με πρωτόκολλο της Συνθήκης Ειρήνης του Παρισιού προκειμένου να φιλοξενήσει έναν εθνοτικά και πολιτισμικά μικτό πληθυσμό σε μια ουδέτερη ανεξάρτητη χώρα. Η πρόθεση της συνθήκης ήταν επίσης να μετριαστούν οι εδαφικές διεκδικήσεις μεταξύ της [[Ιταλία|Ιταλίας]] και της [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας|Γιουγκοσλαβίας]], λόγω της στρατηγικής σημασίας της στο εμπόριο με την [[Κεντρική Ευρώπη]]. Δημιουργήθηκε στις 15 Σεπτεμβρίου 1947. Η διοίκησή του ήταν χωρισμένη σε δύο περιοχές: Η μία ήταν στο λιμάνι της [[Τεργέστη|Τεργέστης]] με μια στενή παράκτια λωρίδα στα ΒΔ (Ζώνη Α). Η άλλη (Ζώνη Β) σχηματίστηκε σε ένα μικρό τμήμα του βορειοδυτικού τμήματος της [[Ίστρια|Ιστρίας Χερσονήσου]].

Η ανεξάρτητη επικράτεια αυτή διαλύθηκε ''de facto'' και μοιράστηκε στην Ιταλία και τη Γιουγκοσλαβία το 1954. Αυτό επισημοποιήθηκε πολύ αργότερα από τη διμερή [[Σύμφωνο του Όζιμο|Συνθήκη του Όζιμο]] του 1975, η οποία επικυρώθηκε το 1977 <ref name="nusa">Drašček, Nuša. </ref>

== Γεωγραφία ==
Η Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης περιλάμβανε μια έκταση 738 τετρ. χλμ. (285 τετρ. μίλια) γύρω από τον κόλπο της Τεργέστης από το Ντουίνο στα βόρεια έως το Νόβιγκραντ στα νότια και είχε περίπου 330.000 κατοίκους. Συνόρευε με τη νέα [[Ιταλία|Ιταλική Δημοκρατία]] στα βόρεια και με τη [[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας]] στα νότια και στα ανατολικά. Οι ποταμοί της επικράτειας περιλάμβαναν τον Ριζάνο, τον Δραγώνα, τον Τιμάβο, τον Βαλ Ροσάντρα και τον Μίρνα. Το υψηλότερο σημείο της Επικράτειας ήταν στο Μόντε Κοκούσσο (668 μέτρα (2,192 πόδια)). Τα πιο ακραία σημεία του ήταν κοντά στη Μεντεάζα στους 45° 48' στα βόρεια, στο Πόρτο Κουιέτο στις 45° 18' στα νότια, στη Σαβουντρίγα στις 13° 29' στα δυτικά και στη Γκροζάνα στις 13° 55' στα ανατολικά.

== Ιστορία ==
[[Αρχείο:Coat_of_Arms_of_the_Free_Territory_of_Trieste_-_Zone_B.svg|δεξιά|μικρογραφία|230x230εσ| Ανεπίσημο εθνόσημο της Ελεύθερης Επικράτειας της Τεργέστης όπως χρησιμοποιήθηκε στη Ζώνη Β από το 1947 έως το 1954]]
Από το 1382, η Τεργέστη ήταν μέρος της [[Μοναρχία των Αψβούργων|μοναρχίας των Αψβούργων]], ενώ η [[Ίστρια|Χερσόνησος της Ίστριας]] ήταν χωρισμένη για αιώνες μεταξύ της μοναρχίας των Αψβούργων (το κεντρικό, βόρειο και ανατολικό τμήμα) και η [[Βενετική Δημοκρατία|Γαληνοτάτη Δημοκρατία της Βενετίας]] (το δυτικό και το νότιο τμήμα). Ο πληθυσμός της επικράτειας ήταν ποικίλος και μεικτός, με διαφορετικές και συχνά μεταβαλλόμενες εθνοτικές πλειοψηφίες στα διάφορα μέρη. Ο [[Ιταλική γλώσσα|ιταλόφωνος πληθυσμός]] κυριαρχούσε στους περισσότερους αστικούς οικισμούς και στις ακτές, με ισχυρές τις μειονότητες των [[Σλοβένοι|Σλοβένων]], των [[Σέρβοι|Σέρβων]] και των [[Κροάτες|Κροατών]], ειδικά στην περιοχή της Τεργέστης, όπου οι Σλοβένοι αντιπροσώπευαν το 1/3 του πληθυσμού της περιοχής ως το τέλος του [[Α΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου]] (Τα περισσότερα από αυτά ήταν πρόσφατες αφίξεις, μετά το 1880, από εσωτερικές σλοβενικές περιοχές). <ref>{{Cite web|url=http://www.kozina.com/premik/1910-02.pdf|title=Archived copy|archiveurl=https://web.archive.org/web/20131220202023/http://www.kozina.com/premik/1910-02.pdf|archivedate=20 December 2013|url-status=dead|accessdate=19 June 2013}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.kozina.com/premik/1910.htm|title=Ljudsko štetje Avstrijskega-ilirskega Primorja 31. decembra 1910 – Österreichisch-Illyrisches Küstenland - Volkszählung von 31. Dezember 1910 – Censimento del Litorale Austriaco-illirico del 31 dicembre 1910|website=www.kozina.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20180314131809/http://www.kozina.com/premik/1910.htm|archivedate=14 March 2018|url-status=dead|accessdate=10 September 2017}}</ref> Η εξοχή της επικρατείας κατοικούνταν κυρίως από Σλοβένους ή Κροάτες στο νοτιότερο τμήμα της περιοχής. Υπήρχε επίσης μικρότερος αριθμός Ρουμάνων της Ίστριας, Ελλήνων, Αλβανών και μια ισχυρή εβραϊκή κοινότητα της Τεργέστης.

Η διάλεκτος της Τεργέστης αντικατοπτρίζει αυτό το εθνικό μείγμα. Η βάση του προέρχεται από [[Βενετική γλώσσα (σύγχρονη)|την βενετσιάνικη γλώσσα]], επηρεασμένο από ένα αρχαίο υπόστρωμα της Ραετορομαντικής γλώσσας, κυρίως λόγω της ύπαρξης της Τεργενίστικης διαλέκτου που δεν λειτουργεί πλέον. Μερικές από τις λέξεις της Τεργνίστικης διαλέκτου είναι [[Γερμανική γλώσσα|γερμανικής]] και [[Σλοβενική γλώσσα|σλοβενικής]] προέλευσης και προέρχονται επίσης από άλλες γλώσσες, όπως [[Ελληνική γλώσσα|η ελληνική]].

Οι παραλλαγές της ομιλούμενης Σλοβενικής και [[Σερβοκροατική γλώσσα|Σερβο-Κροατικής γλώσσας]] στην επικράτεια ήταν επίσης σε μεγάλο βαθμό διαλεκτικές, μοιραζόμενες λέξεις με τις διαλέκτους της Τεργέστης και της Ίστριας. Στο νοτιότερο τμήμα της επικράτειας, οι διάλεκτοι με βάση την κροατική γλώσσα είναι Τσακαβιανού τύπου, ενώ συνήθως χρησιμοποιείται και η Βενετσιάνικη διάλεκτος της Ίστριας.
[[Αρχείο:Marshall_Plan_poster.JPG|μικρογραφία|205x205εσ| Μια αφίσα του 1950 για το [[Σχέδιο Μάρσαλ]] που εμφανίζει εθνικές σημαίες ευρωπαϊκών χωρών, συμπεριλαμβανομένης μιας για την Τεργέστη με μπλε φόντο (το επίσημο χρώμα των Ηνωμένων Εθνών)]]
Στο τέλος του Α' Παγκοσμίου Πολέμου, η Ιταλία προσάρτησε την Τεργέστη, την Ίστρια και μέρος της σύγχρονης δυτικής [[Σλοβενία|Σλοβενίας]] από την Αυστροουγγαρία, δημιουργώντας τη συνοριακή περιοχή γνωστή ως Ιουλιανή Βενετία. Το 1924, η Ιταλία προσάρτησε το [[Ελεύθερο Κράτος του Φιούμε]], την σημερινή πόλη [[Ριέκα]] στην [[Κροατία]] .

Κατά την διάρκεια της δεκαετίας του '20 και του '30, ο [[Σλάβοι|Σλαβικός]] πληθυσμός υποβλήθηκε σε αναγκαστική ιταλοποίηση και στις διακρίσεις από το [[Φασιστικό καθεστώς|Ιταλικό Φασιστικό]] καθεστώς. Εκτέθηκαν επίσης σε κρατική βία από τους φασιστικούς κομματικούς όχλους, με πράξεις συμπεριλαμβανομένης της πυρπόλησης του Σλοβενικού Πολιτισμικού Κέντρου στις 13 Ιουλίου 1920, καθώς και σε άλλες πόλεις και χωριά. Κατά συνέπεια, λίγοι Σλοβένοι και Κροάτες μετανάστευσαν στη Γιουγκοσλαβία, ενώ κάποιοι εντάχθηκαν στην αντιφασιστική οργάνωση ''TIGR'', οι μέθοδοι της οποίας περιλάμβαναν παραπάνω από 100 τρομοκρατικές ενέργειες, κυρίως εναντίον των εκπροσώπων των ιταλικών αρχών στην περιοχή (ιδιαίτερα στις επαρχίες της Τεργέστης και της [[Γκορίτσια]]).

=== Β' Παγκόσμιος Πόλεμος ===
[[Αρχείο:Trieste-Italy_border.jpg|μικρογραφία|250x250εσ| Σύνορα μεταξύ της Ελεύθερης Επικράτειας της Τεργέστης (Ντουινό-Αουρισίνα / Ντεβίν-Ναμπρεζίνα) και Ιταλία (Μολφακόνε)]]
Η Ιταλία πολέμησε με [[Ναζιστική Γερμανία|τη Ναζιστική Γερμανία]] ως [[Δυνάμεις του Άξονα|δύναμη του Άξονα]] στον [[Β΄ Παγκόσμιος Πόλεμος|Β' Παγκόσμιο Πόλεμο]] από το 1940. Όταν το [[Μπενίτο Μουσολίνι|Φασιστικό καθεστώς]] κατέρρευσε το 1943 και η Ιταλία συνθηκολόγησε, το έδαφος καταλήφθηκε από τις γερμανικές δυνάμεις της [[Βέρμαχτ]] που δημιούργησαν την [[Επιχειρησιακή Ζώνη της Αδριατικής Παράκτιας Γραμμής]], πρωτεύουσα της οποίας ήταν η [[Τεργέστη]]. Η Γιουγκοσλαβική 4η Στρατιά και το Σλοβενικό 9ο Σώμα εισήλθαν στην Τεργέστη την 1η Μαΐου 1945, μετά από μάχη στην πόλη Οπιτσίνα. Η 2η Μεραρχία της Νέας Ζηλανδίας έφτασε την επόμενη μέρα και ανάγκασε τα 2.000 γερμανικά στρατεύματα που κρατούσαν την Τεργέστη, να προχωρήσουν σε παράδοση, τα οποία, όμως αρνήθηκαν επιφυλακτικά να συνθηκολογήσουν με τα γιουγκοσλαβικά στρατεύματα, με τον φόβο της εκτέλεσης. Αναπτύχθηκε μια δυσάρεστη ανακωχή μεταξύ των στρατευμάτων της Νέας Ζηλανδίας και της Γιουγκοσλαβίας που κατείχαν την περιοχή ως ότου ο Βρετανός στρατηγός Σερ Γουίλιαμ Μόργκαν πρότεινε τη διχοτόμηση του εδάφους και την αποχώρηση των γιουγκοσλαβικών στρατευμάτων από την περιοχή που ήταν υπό Συμμαχική κατοχή. Ο ηγέτης της Γιουγκοσλαβίας [[Γιόσιπ Μπροζ Τίτο]] συμφώνησε κατ' αρχήν στις 23 Μαΐου, καθώς το Βρετανικό 13ο Σώμα Στρατού προχωρούσε προς την προτεινόμενη γραμμή οριοθέτησης. Μια συμφωνία υπογράφηκε στο Ντουίνο την 10η Ιουνίου, δημιουργώντας τη [[γραμμή Μόργκαν]]. Τα γιουγκοσλαβικά στρατεύματα ολοκλήρωσαν την αποχώρησή τους στις 12 Ιουνίου 1945. <ref>{{Cite web|url=http://cgi.stanford.edu/group/wais/cgi-bin/index.php?p=587|title=Stanford University|website=stanford.edu|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060721202106/http://cgi.stanford.edu/group/wais/cgi-bin/index.php?p=587|archivedate=21 July 2006|url-status=dead|accessdate=10 September 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.ashburtonguardian.co.nz/index.asp?articleid=5112|title=Ashburton Guardian|website=ashburtonguardian.co.nz|archiveurl=https://web.archive.org/web/20060627095427/http://www.ashburtonguardian.co.nz/index.asp?articleid=5112|archivedate=27 June 2006|url-status=dead|accessdate=10 September 2017}}</ref>

=== Ίδρυση της επικράτειας και της προσωρινής κυβέρνησης ===
[[Αρχείο:StampTrieste_B1948Michel1I.JPG|μικρογραφία|197x197εσ| Ένα γραμματόσημο για της Ζώνης Β της Ελεύθερης Επικράτειας της Τεργέστης, 1948]]
Τον Ιανουάριο του 1947, το [[Συμβούλιο Ασφαλείας Ηνωμένων Εθνών|Συμβούλιο Ασφαλείας των Ηνωμένων Εθνών]] ενέκρινε το ψήφισμα υπ' αριθμόν 16 σύμφωνα με το άρθρ�� 24 του καταστατικού του, το οποίο ζητούσε τη δημιουργία ενός ελεύθερου κράτους στην Τεργέστη και στην περιοχή γύρω από αυτήν. Ένα μόνιμο καταστατικό που κωδικοποιεί τις διατάξεις του επρόκειτο να αναγνωριστεί βάσει του [[Διεθνές Δίκαιο|διεθνούς δικαίου]] με τον διορισμό ενός διεθνούς κυβερνήτη που έχει εγκριθεί από τις Τέσσερις Δυνάμεις. Στις 15 Σεπτεμβρίου 1947, επικυρώθηκε η συνθήκη ειρήνης μεταξύ των [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών|Ηνωμένων Εθνών]] και της Ιταλίας, με την οποία ιδρύθηκε η Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης. Επίσημες γλώσσες της επικρατείας ήταν η Ιταλική και η Σλοβενική, πιθανώς με τη χρήση της Σερβο-Κροατικής γλώσσας στο τμήμα της Ζώνης Β νότια του ποταμού Δραγώνα. Ωστόσο, η περιοχή δεν έλαβε ποτέ την προγραμματισμένη αυτοδιοίκησή της και διατηρήθηκε η στρατιωτική κατοχή χωρίζοντας τη διοικητική διαίρεση σε δύο ζώνες όπως αποφασίστηκε από τη γραμμή Μόργκαν: Η Ζώνη Α, η οποία είχε μήκος 222,5 τετρ. χλμ. (85.9 τετρ. μίλια) και είχε 262.406 κατοίκους, συμπεριλαμβανομένης της Τεργέστης, διοικούνταν από [[Βρετανικές Ένοπλες Δυνάμεις|βρετανικές]] και [[Ένοπλες Δυνάμεις των ΗΠΑ|αμερικανικές]] δυνάμεις, και η Ζώνη Β, η οποία είχε μήκος 515.5 τετρ. χλμ. (199.0 τετρ. μίλια) με πληθυσμό 71.000 κατοίκων, συμπεριλαμβανομένης της βορειοδυτικής Ίστριας, η οποία ήταν υπό την διοίκηση του [[Γιουγκοσλαβικός Λαϊκός Στρατός|Γιουγκοσλαβικού Λαϊκού Στρατού]].
[[Αρχείο:Bundesarchiv_Bild_183-06420-0009,_Radrennfahrer,_Mannschaft_aus_Triest.jpg|μικρογραφία|250x250εσ| Ποδηλάτες από την Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης κατά τη διάρκεια του Αγώνα Ειρήνης του 1950 στην [[Πολωνία]]]]
Μεταξύ Οκτωβρίου του 1947 και Μαρτίου του 1948, η [[Ένωση Σοβιετικών Σοσιαλιστικών Δημοκρατιών|ΕΣΣΔ]] απέρριψε την υποψηφιότητα 12 υποψηφιοτήτων για κυβερνήτη, οπότε οι Τρεις Δυνάμεις ( [[Ηνωμένες Πολιτείες Αμερικής|Ηνωμένες Πολιτείες]], [[Ηνωμένο Βασίλειο]] και [[Γαλλία]] ) εξέδωσαν ένα σημείωμα προς τη Σοβιετική και τη Γιουγκοσλαβική Κυβέρνηση στις 20 Μαρτίου 1948 συνιστώντας ότι το έδαφος να επιστραφεί στην ιταλική κυριαρχία. Κανένας κυβερνήτης δεν διορίστηκε ποτέ σύμφωνα με τους όρους του ψηφίσματος υπ' αριθμόν 16. Επομένως, η Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης δεν λειτούργησε ποτέ ως πραγματικά ανεξάρτητο κράτος, αν και το επίσημο καθεστώς της ήταν γενικά σεβαστό και συμμετείχε στο [[Σχέδιο Μάρσαλ]] και στον [[Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης|Οργανισμό Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης]]. <ref>{{Cite web|url=http://www.oecd.org/general/organisationforeuropeaneconomicco-operation.htm|title=Organisation for European Economic Co-operation - OECD|website=www.oecd.org|accessdate=2015-09-24}}</ref> Η Γιουγκοσλαβο-Σοβιετική διαίρεση μετξύ [[Γιόσιπ Μπροζ Τίτο|Τίτο]] και [[Ιωσήφ Στάλιν|Στάλιν]] στα μέσα του 1948 είχε αποτέλεσμα την πρόταση για επιστροφή του εδάφους στην Ιταλία να ανασταλεί μέχρι το 1954.

Η Συμμαχική Στρατιωτική Κυβέρνηση διοικούσε τη Ζώνη Α, η οποία χωριζόταν σε τομείς διατήρησης της ειρήνης και επιβολής του νόμου που προστατεύονταν από μια διοίκηση 5.000 Αμερικανών (τα στρατεύματα των Ηνωμένων Πολιτειών της Τεργέστης) και 5.000 Βρετανών στη Βρετανική Δύναμη της Τεργέστης, που περιλαμβάνει μια δύναμη πεζικού μεγέθους ταξιαρχίας και πλήρεις μονάδες υποστήριξης (σήματα, μηχανικοί, στρατιωτική αστυνομία κ.λπ. )

Σύμφωνα με τις εκτιμήσεις που δημοσίευσε η Συμμαχική Στρατιωτική Κυβέρνηση, από το 1949 στη Ζώνη Α υπήρχαν σχεδόν 310.000 κάτοικοι <ref>{{Cite web|url=http://www.milhist.net/docs/intellrev.html#59|title=Settling the Question of Trieste|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309184546/http://www.milhist.net/docs/intellrev.html#59|archivedate=9 March 2016|url-status=dead|accessdate=24 March 2010}}</ref>, μεταξύ των οποίων 239.200 Ιταλοί και 63.000 Σλοβένοι. Σύμφωνα με τις σύγχρονες ιταλικές πηγές, στη Ζώνη Β υπήρχαν από 36.000 έως 55.000 Ιταλοί και από 12.000 έως 17.000 Σλοβένοι και Κροάτες. Σύμφωνα με τη γιουγκοσλαβική απογραφή του 1945, η οποία θεωρήθηκε παραποιημένη από την Τετραμερή Επιτροπή Ελέγχου Εξαγωγών Όπλων που συστάθηκε από τον ΟΗΕ, <ref>{{Cite journal|title=Venezia Giulia: Area of Dispute|journal=Intelligence Review|date=February 28, 1946|issue=3|pages=30–36|url=http://www.milhist.net/docs/intellrev.html#3|accessdate=10 September 2017|archivedate=9 March 2016|archiveurl=https://web.archive.org/web/20160309184546/http://www.milhist.net/docs/intellrev.html#3}}</ref> στο τμήμα της Ίστριας που επρόκειτο να γίνει η Ζώνη Β, υπήρχαν 67.461 κάτοικοι, συμπεριλαμβανομένων 30.789 Σλοβένων, Σέρβων και Κροατών, 29.672 Ιταλών και 7.000 ακόμα άτομα αγνώστων εθνοτήτων. Εκλογές  στην Επικράτεια έγιναν δύο φορές, μία το 1949 και μία το 1952, αλλά μόνο δημοτικού τύπου, και ποτέ για τη Λαϊκή Συνέλευση της Ελεύθερης Επικρατείας της Τεργέστης, η οποία ήταν το νομοθετικό σώμα της Ελεύθερης Επικρατείας της Τεργέστης.

=== Διάλυση ===
Στις 5 Οκτωβρίου 1954, το Υπόμνημα του Λονδίνου υπογράφηκε στη βρετανική πρωτεύουσα από υπουργούς των Ηνωμένων Πολιτειών, του Ηνωμένου Βασιλείου, της Ιταλίας και της Γιουγκοσλαβίας. Έδωσε την πρώην Ζώνη Α με την Τεργέστη στην Ιταλία για τη συνήθη πολιτική διοίκηση και τη Ζώνη Β, που είχε ήδη κομμουνιστική κυβέρνηση από το 1947, στη Γιουγκοσλαβία. Επιπλέον, δόθηκε στη Γιουγκοσλαβία η περιοχή που περιείχε την πόλη [[Κόπερ]] στη Ζώνη Α, καθώς και πολλά χωριά του δήμου Μουγκία που ήταν μέρος της Ζώνης Α: Πλάβζε, Σπόντια Σκοφίγιε, Ελερζί, Χρβατίνι, Κολομπάν, Σερέζ, Πρεμαντσάν και Μπαριζόνι. Το κάστρο και το χωριό Σότσερμπ πάνω από το Σαν Ντορλίγκο ντε λα Βάλε παραχωρήθηκαν επίσης στη γιουγκοσλαβική διοίκηση, σύμφωνα με τη γραμμή οριοθέτησης που ορίζεται στο παράρτημα I του μνημονίου του Λονδίνου.

Το 1975, η διμερής [[Σύμφωνο του Όζιμο|Συνθήκη του Όζιμο]] υπογράφηκε και επικυρώθηκε δύο χρόνια αργότερα, σταματώντας οριστικά τις αντίστοιχες διεκδικήσεις επί της πρώην Ελεύθερης Επικράτειας της Τεργέστης από την Ιταλία και τη Γιουγκοσλαβία, καθώς το Υπόμνημα του Λονδίνου διέλυσε μόνο το έδαφος ''δια πράξης'', όχι ''δια νόμου''. <ref name="sistory1">[http://sistory.si/publikacije/prenos/?target=pdf&urn=SISTORY:ID:5068#page=153 Tržaški Slovenci in vprašanje razdelitve Svobodnega tržaškega ozemlja, page 411-422]</ref>

== Κυβερνήτες της επικράτειας ==

=== Ζώνη Α ===

==== Στρατιωτικοί διοικητές ====
{| class="wikitable sortable"
!Κυβερνήτης
! Στο γραφείο
! Χώρα
|-
| Υποστράτηγος [[Μπέρναρντ Φράιμπεργκ]] <nowiki>*</nowiki>
| 2 Μαΐου 1945 – Ιουλίου 1945
| {{flag|New Zealand}}
|-
| Συνταγματάρχης Άλφρεντ Κόνορ Μπάουμαν <nowiki>*</nowiki>
| Ιούλιος 1945 – Ιούλιος 1947
| rowspan="2" |{{USA}}
|-
| Συνταγματάρχης Τζέιμς Τζούετ Κάρνς <nowiki>*</nowiki>
| Ιούλιος 1947 – 15 Σεπτεμβρίου 1947
|-
| Υποστράτηγος Σερ Τέρενς Άιρεϊ
| 15 Σεπτεμβρίου 1947 – 31 Μαρτίου 1951
| rowspan="2" | {{flag|UK}}
|-
| Υποστράτηγος Σερ Τζον Γουίντερτον
| 1 Απριλίου 1951 – 26 Οκτωβρίου 1954
|}

=== Ζώνη Β ===

==== Στρατιωτικοί διοικητές ====
{| class="wikitable sortable"
!Κυβερνήτης
! Στο γραφείο
! Χώρα
|-
| Ντούσαν Κβέντερ <nowiki>*</nowiki>
| 1 Μαΐου 1945 – Σεπτέμβριος 1947
| rowspan="3" | {{flagicon|Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας}}[[Σοσιαλιστική Ομοσπονδιακή Δημοκρατία της Γιουγκοσλαβίας|Γιουγκοσλαβία]]
|-
| Μίρκο Λένατς
| 15 Σεπτεμβρίου 1947 – Μάρτιος 1951
|-
| Μίλος Σταμάτοβιτς
| Μάρτιος 1951 – 25 Οκτωβρίου 1954
|}
<nowiki>*</nowiki> Κυβερνήτες της Ιουλιανής Βενετίας πριν από την ίδρυση της Επικράτειας. <ref>[http://www.worldstatesmen.org/Italy.htm#Trieste Worldstatesmen/Italy/Trieste] by Ben Cahoon</ref>

== Οικονομικά ==
Η οικονομία της επικράτειας βασιζόταν στα λιμάνια της, δηλαδή στο Ελεύθερο Λιμάνι της Τεργέστης και στο Λιμάνι του Κόπερ. Η πρώτη είχε ένα ιδιόμορφο [[Ελεύθερος λιμένας|ελεύθερο λιμάνι]] (σήμερα και υπεράκτια) που προήλθε το 1719 <ref>{{Cite web|url=http://www.docutren.com/congreso_palma/pdfs/com/Ses02/0208_Kreuzer.pdf|title=The port of Trieste and its railway connections in the Habsburg monarchy: economic change and infrastructure problems, 1850-1918|website=docutren.com|archiveurl=https://web.archive.org/web/20120621121851/http://www.docutren.com/congreso_palma/pdfs/com/Ses02/0208_Kreuzer.pdf|archivedate=21 June 2012|url-status=dead|accessdate=10 September 2017}}</ref> και επιβεβαιώθηκε από τη Συνθήκη του Παρισιού το 1947, η οποία επιτρέπει τη μεταφορά εμπορευμάτων εντός της περιοχής. Αυτό το καθεστώς αναγνωρίζεται από τη [[Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών|διεθνή κοινότητα]] και την [[Ευρωπαϊκή Ένωση]]. <ref name="eu">{{Cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getAllAnswers.do?reference=E-2012-006217&language=EN|title=Answer to a written question - Free Port of Trieste - E-006217/2012|website=www.europarl.europa.eu|accessdate=10 September 2017}}</ref> <ref>{{Cite web|url=http://www.isdit.it/articoli/98-0047.htm|title=The jurisdictional regime of the Free Zones (in Italian)|website=isdit.it|archiveurl=https://archive.today/20130218091158/http://www.isdit.it/articoli/98-0047.htm|archivedate=18 February 2013|url-status=dead|accessdate=10 September 2017}}</ref>

Απόσπασμα από την απάντηση που έδωσε ο Αλγκίρντας Σεμέτα στις 7 Αυγούστου 2012, εξ ονόματος της [[Ευρωπαϊκή Επιτροπή|Ευρωπαϊκής Επιτροπής]] αναφερόμενος στο Ελεύθερο Λιμάνι της Τεργέστης: <ref name="eu">{{Cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getAllAnswers.do?reference=E-2012-006217&language=EN|title=Answer to a written question - Free Port of Trieste - E-006217/2012|website=www.europarl.europa.eu|accessdate=10 September 2017}}</ref><blockquote>Στο παράρτημα 7 της Συνθήκης Ειρήνης με την Ιταλία της 10ης Φεβρουαρίου 1947 ορίζεται στο άρθρο 1 ότι ο λιμένας της Τεργέστης είναι λιμάνι χωρίς τελωνεία. Στο άρθρο 5 παράγραφος 2 του παραρτήματος 7 ορίζεται ότι σε σχέση με την εισαγωγή ή την εξαγωγή από ή τη εξαγωγή μέσω του Ελεύθερου Λιμανιού, ''οι αρχές της Ελεύθερης Επικράτειας δεν επιβάλλουν σε αυτά τα εμπορεύματα τελωνειακούς δασμούς ή άλλες επιβαρύνσεις εκτός από εκείνες που επιβάλλονται για τις παρεχόμενες υπηρεσίες''. <ref name="eu">{{Cite web|url=http://www.europarl.europa.eu/sides/getAllAnswers.do?reference=E-2012-006217&language=EN|title=Answer to a written question - Free Port of Trieste - E-006217/2012|website=www.europarl.europa.eu|accessdate=10 September 2017}}</ref></blockquote>

== Δημογραφικά στοιχεία ==
Στα τέλη της δεκαετίας του '40 και στα χρόνια που ακολούθησαν τη διαίρεση της επικράτειας, έως και 40.000 άτομα <ref>{{Cite book|title=The Exodus. The Story of the Italian Population of Istria, Dalmatia, and Venezia Giulia|first=Arrigo|last=Petacco|publisher=Mondadori|date=1999|location=Milan}}</ref> (κυρίως Ιταλοί) επέλεξαν να εγκαταλείψουν τη Γιουγκοσλαβική Ζώνη Β και να μετακομίσουν στην Ιταλική Ζώνη Α για διάφορους λόγους: ορισμένοι εκφοβίστηκαν να φύγουν και άλλοι απλώς προτιμούσαν να μην ζήσουν στη Γιουγκοσλαβία. Στο εσωτερικό της Γιουγκοσλαβίας, οι άνθρωποι που έφυγαν αναφέρονταν ως <nowiki>''</nowiki>εκλεκτοί<nowiki>''</nowiki>, ενώ αυτοαποκαλούνταν <nowiki>''</nowiki>εξόριστοι<nowiki>''</nowiki>. Περίπου 14.000 Ιταλοί επέλεξαν να παραμείνουν στη γιουγκοσλαβική ζώνη. Ο πληθυσμός της Ελεύθερης Επικράτειας της Τεργέστης έφτανε περίπου 370.000 άτομα το 1949.

== Παραπομπές ==
{{Reflist|2}}

== Εξωτερικοί σύνδεσμοι ==
{{Commons category-inline|Ελεύθερη Επικρατεία της Τεργέστης}}

* [https://web.archive.org/web/20021001203319/http://images.google.com/images?hl=en Vintage ''Life'' Magazine Φωτογραφίες της Τεργέστης] στο Google Images.
* [http://www.securitycouncilreport.org/atf/cf/%7B65BFCF9B-6D27-4E9C-8CD3-CF6E4FF96FF9%7D/s_2015_809.pdf UN Security Council]

{{authority control}}
{{DEFAULTSORT:Τεργεστης Επικρατεια Ελεύθερη}}


[[Κατηγορία:Εδάφη υπό στρατιωτική κατοχή]]
[[Κατηγορία:Επακόλουθα του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου]]
[[Κατηγορία:Τεργέστη]]
[[Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα ιταλικά]]
[[Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα κροάτικα]]
[[Κατηγορία:Λήμματα που περιέχουν κείμενο στα σλοβένικα]]

Πρότυπα που χρησιμοποιούνται σε αυτή την σελίδα:

Πρότυπο:!! (επεξεργασία)
Πρότυπο:Authority control (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:CRO (επεξεργασία)
Πρότυπο:Center (επεξεργασία)
Πρότυπο:Citation/core (επεξεργασία)
Πρότυπο:Citation/make link (επεξεργασία)
Πρότυπο:Cite book (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:Cite journal (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:Cite web (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:Column-count (επεξεργασία)
Πρότυπο:Commons category-inline (επεξεργασία)
Πρότυπο:Flag (επεξεργασία)
Πρότυπο:Flagicon (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:Flagicon/σημαίες (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Flagicon/χώρες (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:HRV (επεξεργασία)
Πρότυπο:Hlist/styles.css (επεξεργασία)
Πρότυπο:ITA (επεξεργασία)
Πρότυπο:Lang (επεξεργασία)
Πρότυπο:Main other (επεξεργασία)
Πρότυπο:Native name (επεξεργασία)
Πρότυπο:Nowrap (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Ns0 (επεξεργασία)
Πρότυπο:Reflist (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:SLO (επεξεργασία)
Πρότυπο:SVN (επεξεργασία)
Πρότυπο:Sister-inline (επεξεργασία)
Πρότυπο:Sort (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Πρότυπο:USA (επεξεργασία)
Πρότυπο:Yesno (επεξεργασία)
Πρότυπο:· (επεξεργασία)
Πρότυπο:Κουτί πληροφοριών πρώην χώρας (επεξεργασία)
Πρότυπο:Παραπομπές (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Πρότυπο:Πληροφορίες πρώην χώρας (επεξεργασία)
Module:Arguments (προβολή κώδικα) (ημιπροστατευμένη)
Module:Authority control (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Module:Check for unknown parameters (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1 (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Module:Citation/CS1/COinS (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Configuration (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Date validation (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Identifiers (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Utilities (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/Whitelist (επεξεργασία)
Module:Citation/CS1/styles.css (επεξεργασία)
Module:Lang (επεξεργασία)
Module:Lang/ISO 639 synonyms (επεξεργασία)
Module:Lang/data (επεξεργασία)
Module:Language/data/ISO 639-3 (επεξεργασία)
Module:Language/data/iana languages (επεξεργασία)
Module:Language/data/iana regions (επεξεργασία)
Module:Language/data/iana scripts (επεξεργασία)
Module:Language/data/iana suppressed scripts (επεξεργασία)
Module:Language/data/iana variants (επεξεργασία)
Module:Language/data/wp languages (επεξεργασία)
Module:Language/name/data (επεξεργασία)
Module:Navbox (επεξεργασία)
Module:Navbox/configuration (επεξεργασία)
Module:Navbox/styles.css (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)
Module:TableTools (επεξεργασία)
Module:Unicode data (επεξεργασία)
Module:Yesno (προβολή κώδικα) (πλήρως προστατευμένη)

Επιστροφή στη σελίδα Ελεύθερη Επικράτεια της Τεργέστης.

Ανακτήθηκε από "https://el.wikipedia.org/wiki/Ελεύθερη_Επικράτεια_της_Τεργέστης"