Ιφιγένεια εν Ταύροις (όπερα του Γκλουκ)
| Ιφιγένεια εν Ταύροις | |
|---|---|
 To εξώφυλλο της γερμανικής έκδοσης του λιμπρέτου, Βιέννη, 1781 | |
| Πρωτότυπος τίτλος | Iphigénie en Tauride |
| Γλώσσα πρωτοτύπου | Γαλλικά |
| Είδος | Λυρική τραγωδία (tragédie en musique) |
| Μουσικό ρεύμα | Κλασικισμός |
| Μουσική | Κρίστοφ Βίλιμπαλντ Γκλουκ |
| Λιμπρέτο | Νικολά Φρανσουά Γκιγιάρντ |
| Λογοτεχνική πηγή | Ιφιγένεια εν Ταύροις |
| Πράξεις | 4 |
| Περίοδος σύνθεσης | 1778-1779 |
| Πρεμιέρα | 18 Μαΐου 1779 |
Η Ιφιγένεια εν Ταύροις (γαλλικά: Iphigénie en Tauride είναι όπερα σε τέσσερις πράξεις το�� Κρίστοφ Βίλιμπαλντ Γκλουκ που παρουσιάστηκε για πρώτη φορά στις 18 Μαΐου 1779 από την εταιρία της Όπερας του Παρισιού, γνωρίζοντας μεγάλη επιτυχία.[1] Το λιμπρέτο της όπερας συνέγραψε ο Νικολά Φρανσουά Γκιγιάρντ, επί τη βάσει της τραγωδίας Ιφιγένεια εν Ταύροις του αρχαίου Έλληνα δραματουργού Ευριπίδη, η οποία αποτελείται από ένα σύνολο ιστοριών σχετικών με την οικογένεια του Αγαμέμνονα, που εκτυλίσσονται στον απόηχο του Τρωικού Πολέμου.[2]
Καινοτομίες της όπερας
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Η Ιφιγένεια εν Ταύροις συνιστά την κλιμάκωση της οπερατικής μεταρρύθμισης που επεχείρησε ο Γκλουκ· ως προς τη μουσική, τα ρετσιτατίβο της είναι σύντομα και συνοδεύονται από έγχορδα ή άλλα μουσικά όργανα (récitatif accompagné) και όχι απλώς από μπάσο κοντίνουο.[3] Ακόμα, τα χορογραφικά στοιχεία της τυπικής γαλλικής λυρικής τραγωδίας απουσιάζουν σχεδόν πλήρως από την όπερα.[4]
Αλλά και το λιμπρέτο της όπερας είχε αρκετές καινοτομίες. Μία εξ αυτών, υπήρξε η αποφυγή αναφοράς στο θέμα του έρωτα, γεγονός που καθιστά το οπερατικό έργο ένα εκ των ελαχίστων που δεν εμπεριέχουν το θέμα αυτό.[5]
Διασκευές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]Το 1781 ο Γκλουκ δημιούργησε μια γερμανική εκδοχή της όπερας υπό τον τίτλο Iphigenia in Tauris, με αφορμή την επίσκεψη του Παύλου Α' της Ρωσίας στη Βιέννη. Η αναθεωρημένη έκδοση ήταν η μόνη όπερα που έγραψε ο Γκλουκ στα γερμανικά και το τελευταίο του σκηνικό έργο.[6] Αυτή η εκδοχή του έργου έκανε πρεμιέρα ως «ένα τραγικό μουσικό δράμα» (Singspiel) στις 23 Οκτωβρίου 1781 στο Μπούργκτεατερ.[7] Στις 14 Δεκεμβρίου 1783, παρουσιάστηκε στην ίδια λυρική σκηνή η ιταλική εκδοχή του έργου, σε μετάφραση του ονομαστού ιταλού λιμπρετίστα Λορέντζο Ντα Πόντε.[8] Το 1889, αντλώντας έμπνευση από το έργο του Γκαίτε, ο συνθέτης Ρίχαρντ Στράους έκανε μια νέα γερμανική διασκευή του έργου, που ανέβηκε στη Βαϊμάρη στις 9 Ιουνίου 1900, υπό τον τίτλο Iphigenie auf Tauris.[9]
Η ιταλική εκδοχή της όπερας με το λιμπρέτο του Ντα Πόντε γνώρισε μια επιτυχημένη αναβίωση το 1957 στη Σκάλα του Μιλάνου· τη σκηνοθεσία της παραγωγής ανέλαβε ο Λουκίνο Βισκόντι, τη μουσική διεύθυνση ο Νίνο Σαντσόνιο και τον πρωταγωνιστικό ρόλο η επιφανής υψίφωνος Μαρία Κάλλας.[10]
Ρόλοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]| Ρόλος | Τύπος φωνής |
|---|---|
| Ιφιγένεια, ιέρεια της Ντιάνα (ρωμαϊκής εκδοχής της Αρτέμιδος) | υψίφωνος ή μεσόφωνος |
| Ορέστης, ο αδερφός της | βαρύτονος ή τενόρος |
| Πυλάδης, φίλος του Ορέστη | τενόρος |
| Θόας, βασιλιάς της Σκυθίας | βαθύφωνος |
| Ντιάνα | υψίφωνος |
| Σκύθες, ιέρειες της Ντιάνας, Έλληνες | |
Παραπομπές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- ↑ The New Encyclopaedia Britannica (στα Αγγλικά). Encyclopaedia Britannica. 1998. σελ. 310. ISBN 978-0-85229-663-9.
- ↑ Guides, Rough (2010). The Rough Guide to Classical Music (στα Αγγλικά). Rough Guides UK. σελ. 216. ISBN 978-1-84836-677-0.
- ↑ Howard, Patricia (2017). Gluck (στα Αγγλικά και Γαλλικά). Routledge. σελ. 407, 408, 297. ISBN 978-1-351-56536-3.
- ↑ Holden 2001, σελ. 385.
- ↑ Ewans 2007, σελ. 43.
- ↑ Holden 2001, σελ. 371.
- ↑ James, Barrington (2021). The Musical World of Marie-Antoinette: Opera and Ballet in 18th Century Paris and Versailles (στα Αγγλικά). McFarland. σελ. 80. ISBN 978-1-4766-4202-4.
- ↑ Raeburn, Michael (2007). The Chronicle of Opera (στα Αγγλικά). Thames & Hudson. σελ. 70. ISBN 978-0-500-28667-8.
- ↑ Ashley, Tim (1999). Richard Strauss (στα Αγγλικά). Phaidon Press. σελ. 51. ISBN 978-0-7148-3794-9.
- ↑ Laurence., Schifano, (1990). Luchino Visconti : the flames of passion (στα Αγγλικά). Collins. σελ. 432. ISBN 0-00-215478-1. 1292015248.
Πηγές
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]- Francesco Blanchetti, Iphigénie en Tauride (στα ιταλικά), στο Piero Gelli και Filippo Poletti (επιμελητές), Dizionario dell'opera 2008, Μιλάνο, Baldini Castoldi Dalai, 2007, σελίδες 663–665 (ISBN 978-88-6073-184-5) (διαδικτυακή έκδοση στο Opera Manager)
- Ewans, Michael (2007). Opera from the Greek: Studies in the Poetics of Appropriation (στα Αγγλικά). Ashgate Publishing. ISBN 0754660990.
- Pitou, Spire, The Paris Opéra. An Encyclopedia of Operas, Ballets, Composers, and Performers – Rococo and Romantic, 1715–1815 (στα αγγλικά), Greenwood Press, 1985 (ISBN 0274920603)
- Holden, Amanda (2001). The New Penguin Opera Guide (στα Αγγλικά). Penguin Putnam. ISBN 0-140-29312-4.
Εξωτερικοί σύνδεσμοι
[Επεξεργασία | επεξεργασία κώδικα]
- Λιμπρέτο του έργου στο Opera Guide
- Σύνοψη της πλοκής του έργου από τον Ρόμπερτ Κάρσεν, για παραγωγή της Βασιλικής Όπερας του Λονδίνου