Μηχανή Σειράς 120 Σιδηροδρόμων Ελλάδος (Hellas Sprinter)

Siemens HellasSpriner
Η Hellas Sprinter 120 018 το 2025 ως Intercity 54 Αθήνα - Θεσσαλονίκη.
Σε λειτουργία	1999 – σήμερα
Κατασκευαστής	Siemens Krauss-Maffei
Τόπος κατασκευής	Γερμανία
Όνομα γενιάς	EuroSprinter (ES64P)
Χρόνος κατασκευής	1999 & 2004-05
Είσοδος σε λειτουργία	1999
Κατασκευάστηκαν	30
Αριθμός εκτός λειτουργίας	12
Αριθμός συρμών	120 001 έως 120 030
Διαχειριστής	Hellenic Train, Goldair Rail
Διευκρινίσεις
Μήκος τρένου	19,580 mm (μεταξύ προσκρουτήρων)
Πλάτος	3 m
Ύψος	4,3 m
Διάμετρος τροχών	1250 mm
Μέγιστη ταχύτητα	200 km/h
Βάρος	80 t
Φορτίο	20 t
Μηχανή έλξης	4 ασύγχρονοι τριφασικοί κινητήρες βραχυκυκλωμένου δρομέα
Ελκτική δύναμη	300 kN
Μετάδοση	Ηλεκτρική
Παροχή ενέργειας	Παντογράφος
Συνομοταξία τροχών	Bo' Bo'
Σύστημα πέδης	Knorr-Bremse KE-GPR-EmZ (ep): Ηλεκτροδυναμική (Αναγεννητική) + Ηλεκτροπνευματική
Κανονικού εύρους (1435 mm)

Η Σειρά 120 των Σιδηροδρόμων Ελλάδος, γνωστή και ως HellasSpriner, αποτελεί τη μοναδική σειρά ηλεκτροκίνητων μηχανών έλξης (ηλεκτραμαξών) που λειτουργεί στους ελληνικούς σιδηροδρόμους. Κατασκευάστηκαν στη Γερμανία από τις εταιρείες Siemens και Krauss-Maffei και εντάχθηκαν στον στόλο του ΟΣΕ σταδιακά από το 1999 μέχρι το 2004.^[1]

Οι μηχανές χρησιμοποιούνται τόσο σε επιβατικές όσο και σε εμπορευματικές αμαξοστοιχίες, κυρίως στον άξονα Αθήνα – Θεσσαλονίκη, και αποτελούν μέχρι σήμερα τις μοναδικές ηλεκτροκίνητες μηχανές έλξης του ελληνικού δικτύου.

Το 1993 ο Οργανισμός Σιδηροδρόμων Ελλάδoς (Ο.Σ.Ε.) προκήρυξε διαγωνισμό (διακήρυξη 2002/1993) για την προμήθεια νέων θερμοηλεκτρικών (Δ/Α) και ηλεκτρικών (Η/Α) ελκτικών μονάδων, με σκοπό τον εκσυγχρονισμό του στόλου και την μείωση του λειτουργικού κόστους.^[1][2][3]

Η παραγγελία κατέληξε στη Siemens και την Krauss-Maffei, βασισμένη στο γερμανικό σχέδιο Siemens EuroSprinter ES64P, το οποίο χρησιμοποιείται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Η πρώτη παρτίδα των έξι μηχανών (120 001 έως 120 006) παραδόθηκε το 1999, ενώ η δεύτερη παρτίδα των 24 μηχανών (120 007 έως 120 030) παραδόθηκε το διάστημα 2003–2004. Μονάδες και των δύο παρτίδων λειτουργούν κανονικά μέχρι σήμερα.

Οι μηχανές της σειράς 120 είναι οι πρώτες πλήρως ηλεκτρικές μηχανές έλξης του ελληνικού σιδηροδρομικού δικτύου και αποτελούν βασικό στοιχείο του στόλου του ΟΣΕ μέχρι και σήμερα, εξυπηρετώντας τόσο επιβατικές όσο και εμπορευματικές αμαξοστοιχίες. Χρησιμοποιούνται εκτενώς σε δρομολόγια μεγάλων αποστάσεων, ιδίως μεταξύ Αθήνας και Θεσσαλονίκης.

Εκτός από τη Σειρά 120, στο ελληνικό δίκτυο κυκλοφορούν και άλλοι τύποι πλήρως ηλεκτροκίνητων συρμών:

• οι προαστιακοί ηλεκτροκίνητοι συρμοί Siemens Desiro Electric (Σειρά 460)
• οι υπεραστικοί ηλεκτροκίνητοι συρμοί Alstom Pendolino (Σειρά 470)

Τo 2019, μετά την ολοκλήρωση της ηλεκτροδότησης στην γραμμή Πειραιά - Θεσσαλονίκης, οι μονάδες άρχισαν να χρησιμοποιούνται σε όλες τις επιβατικές αμαξοστοιχίες Αθηνών – Θεσσαλονίκης. Μερικές ηλεκτράμαξες βάφτηκαν σκούρο μπλε στα νέα χρώματα της Hellenic Train.

Τον Δεκέμβριο του 2019, η τότε διαχειρίστρια του τροχαίου υλικού ΓΑΙΑΟΣΕ, υπέγραψε σύμβαση με αντικείμενο την παροχή εργασιών πραγματογνωμοσύνης για την γενική τεχνική κατάσταση των 9 Η/Α [120 001, 120 002, 120 003, 120 005, 120 006, 120 009, 120 013, 120 025 και 120 026] και τις απαιτούμενες προτάσεις και συνιστάμενες εργασίες για την επαναφορά τους στην κανονική λειτουργική κατάσταση που προβλέπεται από τον κατασκευαστή τους.

Ωστόσο, μέχρι και σήμερα (Νοέμβριος 2025), μεγάλο μέρος των μηχανών της σειράς 120 [Η/Α Siemens Hellas Sprinter] παραμένει εκτός λειτουργίας. Τέσσερις (4) μηχανές είναι κατεστραμμένες, ενώ αρκετές βρίσκονται μακροχρόνια ακινητοποιημένες για λόγους ελλιπούς συντήρησης τους και χρησιμοποίησής τους ως πηγή ανταλλακτικών για τις υπόλοιπες λειτουργικές ηλεκτράμαξες.

Στον παρακάτω πίνακα καταγράφονται οι ενεργές και οι ανενεργές ηλεκτράμαξες Hellas Sprinter.

Η/Α Siemens HellasSprinter (120–ΧΧΧ)

Αριθμός Μονάδας:	Κατάσταση:	Αιτία ακινησίας/καταστροφής:	Ημερομηνία που τέθηκαν εκτός:	ETCS onboard
120 001	Σε Ακινησία	άγνωστη	άγνωστη
120 002	Σε Λειτουργία	-	-
120 003	Σε Μακροχρόνια Ακινησία	άγνωστη	άγνωστη
120 004	Σε Μακροχρόνια Ακινησία	Παιονία, ατύχημα με ΙΧ το 2000	2000
120 005	Σε Μακροχρόνια Ακινησία	άγνωστη	άγνωστη
120 006	Σε Ακινησία	άγνωστη	άγνωστη
120 007	Σε Λειτουργία	-	-
120 008	Σε Λειτουργία	-	-
120 009	Σε Μακροχρόνια Ακινησία	άγνωστη	άγνωστη
120 010	Σε Λειτουργία	-	-
120 011	Σε Μακροχρόνια Ακινησία	άγνωστη	άγνωστη
120 012	Κατεστραμμένη	Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη	28.02.2023
120 013	Σε Μακροχρόνια Ακινησία	άγνωστη	άγνωστη
120 014	Σε Λειτουργία	-	-
120 015	Σε Λειτουργία	-	-
120 016	Σε Λειτουργία	-	-
120 017	Σε Λειτουργία	-	-
120 018	Σε Λειτουργία	-	-
120 019	Σε Λειτουργία	-	-
120 020	Σε Λειτουργία	-	-
120 021	Σε Λειτουργία	-	-
120 022	Κατεστραμμένη	Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη	28.02.2023
120 023	Κατεστραμμένη	Σιδηροδρομικό δυστύχημα στα Τέμπη	28.02.2023
120 024	Σε Λειτουργία	-	-
120 025	Σε Μακροχρόνια Ακινησία	κάποιο σιδηροδρομικό συμβάν το 2011	2011
120 026	Σε Λειτουργία	-	-
120 027	Κατεστραμμένη	Σιδηροδρομικό ατύχημα (σύγκρουση) στη Λιβαδειά	24.01.2022
120 028	Σε Λειτουργία	-	-
120 029	Σε Λειτουργία	-	-
120 030	Σε Λειτουργία	-	-
Τελευταία τροποποίηση: 19/04/2026

• 
  Η 120 001 (αριστερά) με τον Α' χρωματισμό ΟΣΕ (εμπρόσθια όψη), Αμαξοστάσιο Μενεμένης, 2005.
• 
  Η 120 005 με τον Γ' χρωματισμό ΟΣΕ (πίσω όψη), Μενεμένη, 2016.
• 
  Η 120 006 (τότε Η.566) με τον Α' χρωματισμό ΟΣΕ (πίσω όψη), Θεσσαλονίκη, 2002.
• 
  Η 120 016 με τον Β' χρωματισμό ΟΣΕ (εμπρόσθια όψη), Νέος Σιδηροδρομικός Σταθμός Θεσσαλονίκης, 2008.
• 
  Η 120 017 με τον Β' χρωματισμό ΟΣΕ (πίσω όψη), Σιδηροδρομικός Σταθμός Αθήνας, 2019.
• 
  Η 120 030 με τον νέο χρωματισμό της ΤΡΑΙΝΟΣΕ, 2020.
• 
  Η 120 030 με τον χρωματισμό της Hellenic Train στον Σιδηροδρομικό Σταθμό Τιθορέας, 2024.

Τα Wikimedia Commons έχουν πολυμέσα σχετικά με το θέμα    Σειρά 120 ΤΡΑΙΝΟΣΕ

• Τροχαίο υλικό Σιδηροδρόμων Ελλάδος
• Μηχανή Σειράς 220 Σιδηροδρόμων Ελλάδος (DE2000)

i. ^{^} kW = kilo Watt (δηλαδή kilo που σημαίνει χίλια [1000] και W που είναι Watt)