Edukira joan

Glizerina

Wikipedia, Entziklopedia askea
Glizerina
Formula kimikoaC3H8O3
SMILES kanonikoa2D eredua
MolView3D eredua
Konposizioaoxigeno, karbono, hidrogeno eta glyceryl (en) Itzuli
AurkitzaileaCarl Wilhelm Scheele
Motatrialkohol, alditol (en) Itzuli, primary alcohol (en) Itzuli, secondary alcohol (en) Itzuli eta aliphatic alcohol (en) Itzuli
Ezaugarriak
Dentsitatea
1,2613 g/cm³ (20 ℃, likido)
1,26 g/cm³ (20 ℃, likido)
Soinuaren abiadura1.904 m/s (25 ℃, likido)
Biskositate dinamikoa1.412 mPa s (20 ℃)
934 mPa s (25 ℃)
612 mPa s (30 ℃)
152 mPa s (50 ℃)
39,8 mPa s (75 ℃)
14,76 mPa s (100 ℃)
Errefrakzio indiziea1,4758 (15 ℃, 589 nm)
1,4746 (20 ℃, 589 nm)
1,473 (25 ℃, 589 nm)
Azidotasuna (pKa)14,15 (25 ℃)
Disolbagarritasunaezezaguna (ur, ezezaguna)
ezezaguna (etanol, ezezaguna)
ezezaguna (Etil azetato, ezezaguna)
ezezaguna (dietil eter, ezezaguna)
ezezaguna (bentzeno, ezezaguna)
ezezaguna (Karbono tetrakloruro, ezezaguna)
ezezaguna (Kloroformo, ezezaguna)
ezezaguna (Petrolio-eter, ezezaguna)
ezezaguna (carbon disulfide (en) Itzuli, ezezaguna)
ezezaguna (esentzia olio, ezezaguna)
ezezaguna (olio ez-sikatibo, ezezaguna)
Eroankortasun termikoa0,285 W/(m K), 0,288 W/(m K), 0,292 W/(m K) eta 0,296 W/(m K)
Momentu dipolarra2,56 D
Fusio-puntua18,2 ℃
18 ℃
17,8 ℃
18 ℃
18,1 ℃
18,2 ℃
20 ℃
Irakite-puntua289 ℃ (101,325 kPa)
290 ℃ (101,325 kPa)
263 ℃ (400 mmHg)
240 ℃ (200 mmHg)
220,1 ℃ (100 mmHg)
208 ℃ (60 mmHg)
182 ℃ (27 hPa)
182,2 ℃ (20 mmHg)
167,2 ℃ (10 mmHg)
153,8 ℃ (5 mmHg)
125,5 ℃ (1 mmHg)
Deskonposizio-puntua290 ℃
290 ℃
Entropia molar estandarra206,3 J/(mol K)
Fusio-entalpia2,56 D
Formazio entalpia estandarra−669,6 kJ/mol eta −577,9 kJ/mol
Baporizazio entalpia61 kJ/mol
Lurrun-presioa0,00121 hPa (40 ℃)
0,00337 hPa (50 ℃)
0,003 mmHg (50 ℃)
Ura-oktanol banatze kofizientea−1,75 eta −1,76
Masa molekularra92,047 Da
Erabilera
Tratatzen duidorreri eta Dermatitis
Rolacryoprotectant (en) Itzuli, Alergeno eta primary metabolite (en) Itzuli
Arriskuak
NFPA 704
1
1
0
GHS arriskuabaliorik ez
Arrisku motakbaliorik ez
Prekauzio motakbaliorik ez
Lehergarritasunaren beheko muga2,6 % (V/V), 2,7 % (V/V), 3 % (V/V) eta 99 g/m³
Lehergarritasunaren goiko muga11,3 % (V/V), 19 % (V/V) eta 435 g/m³
Batezbesteko dosi hilgarria
Autoignizio tenperatura370 ℃ eta 400 ℃
Denboran ponderatutako esposizio muga5 mg/m³ (8 h, Ameriketako Estatu Batuak)
15 mg/m³ (8 h, Ameriketako Estatu Batuak)
Flash-puntua160 ℃
191 ℃
199 ℃
176 ℃
Identifikatzaileak
InChlKeyPEDCQBHIVMGVHV-UHFFFAOYSA-N
CAS zenbakia56-81-5
ChemSpider733
PubChem753
Reaxys635685
Gmelin17754
ChEBI26279
ChEMBLCHEMBL692
RTECS zenbakiaMA8050000
ZVG11980
DSSTox zenbakiaMA8050000
EC zenbakia200-289-5
ECHA100.000.263
CosIng34040
MeSHD005990
RxNorm4910
Human Metabolome DatabaseHMDB0000131
KNApSAcKC00001163
UNIIPDC6A3C0OX
NDF-RTN0000145799
KEGGD00028 eta C00116
PDB LigandGOL

Glizerol edo glizerina (grezieratik: Glykos = gozo) hiru hidroxilo talde (-OH) dituen alkohola da, (C3H8O3) formula duena. Formula garatua

da, edo

ere idatz daiteke. Propanotriol izenaz ere ezagutzen da.

Glizerola lipido sinpleen funtsezko osagaia da, gantz-azidoekin batera. Triglizerido eta fosfolipidoen osaeran parte hartzen du, esaterako. Koloregabea da, likidoa 25 °C-an, gozoa, usaingabea eta likatsua. Uretan eta alkoholean disolbatzen da.

Esterifikazio izeneko erreakzioetan gantz-azidoekin lotzen da, gantzak (lipidoak) sortzeko. Era berean, saponifikazio izeneko erreakzioetan sortzen da, lipidoek base batekin erreakzionatzen dutenean.

Glizerola hartzidura alkoholikoan agertzen da kantitate txikietan, baita digestio-prozesuan sortzen den lipidoen hidrolisian ere. Tarteko metabolitoa da gantzen anabolismoan, glukosatik abiatuta lipidoak eratzen direnean.

Molekula hau hainbat arlotan erabiltzen da:

  • kosmetiko batzuen osaeran parte hartzen du.
  • industria farmazeutikoan, jarabeetan eta supositorioetan, eszipiente gisa.
  • leherkariak ekoizteko (nitroglizerina).
  • izotzaren aurka (uraren fusio-tenperatura jaisten baitu).
  • gehigarri gisa edari eta janari batzuetan.
  • ehun-industrian, ehunak eta oihalak biguntzen baititu.

Erreferentziak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]

Kanpo estekak

[aldatu | aldatu iturburu kodea]