Side

Side
See-deh
	; Świątynia Apollina znajdująca się na końcu półwyspu w Side
	Flaga
Państwo	Turcja
Prowincja	Antalya
Powierzchnia	1 400 m km²
Wysokość	0 - 10 m n.p.m. m n.p.m.
Populacja (2022); • liczba ludności; • gęstość	; 14 500; 1000 osób/km² (w okresie letnim z powodu dużego napływu turystów) os./km²
Nr kierunkowy	+90 242 777 00 50
Kod pocztowy	07330
Tablice rejestracyjne	01 AA 123, 01 AAA 12, lub 01 AAAA 1
	Położenie na mapie Turcji Side
	36°46′00″N 31°23′20″E/36,766667 31,388889
	Multimedia w Wikimedia Commons
	Hasło w Wikisłowniku
	Informacje w Wikipodróżach
	Strona internetowa

Side – miasto w południowej Turcji, w prowincji Antalya.

W językach anatolijskich nazwa miasta oznacza granat. Antyczna część miasta położona jest na cyplu. W starożytności znane było z handlu niewolnikami i piractwa.

Historia

VI wiek p.n.e. – miasto jest pod panowaniem Lidii^[1],
547 p.n.e. – częściowa autonomia pod panowaniem perskim – w tym czasie Side biło własną monetę,
333 p.n.e. – zdobycie Side przez Aleksandra Wielkiego^[2] i przejście pod wpływy kultury hellenistycznej. Po śmierci Aleksandra przechodzi pod panowanie Ptolemeusza I, króla Egiptu, a następnie Seleucydów,
190 p.n.e. – odzyskuje niepodległość w wyniku porażki floty Antiocha III Wielkiego^[2],
I wiek p.n.e. – miasto zostaje bazą morską cylicyjskich piratów,
67 p.n.e. – Side przechodzi pod panowanie Rzymu,
IV wiek – początek powolnego upadku miasta spowodowany najazdami Arabów i trzęsieniami ziemi, które zmieniły tereny północno-zachodniej części miasta w pustynię,
koniec XX wieku – miasto zostaje przekształcone w miejscowość turystyczną.

W starożytności miasto było jednym z kluczowych portów w krainie Pamfilia ze względu na strategiczne położenie miasta. Side posiadało naturalny port oraz dobudowane dwa do obsługi większych statków^[2].

Port był głównym targiem niewolników cylicyjskich piratów co świadczyło o intensywności prowadzonego tam handlu^[2].

Zabytki

Ruiny starożytnego greckiego miasta Side rozciągają się na cyplu wchodzącym w morze. Na terenie dawnego miasta można obejrzeć:

Teatr w Side
Ruiny Świątyni Apollina
Ruiny Świątyni Apollina w zbliżeniu
Brama Wespazjana

Przypisy

↑ The Development of the Ancient City of “Side” from Its Discovery to the Present and Determination of Conservation Problem [online], Journal of Science, 14 czerwca 2022 [dostęp 2026-02-15] (ang.).
↑ ^a ^b ^c ^d Side. Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2026-02-09]. (ang.).

[1] The Development of the Ancient City of “Side” from Its Discovery to the Present and Determination of Conservation Problem [online], Journal of Science, 14 czerwca 2022 [dostęp 2026-02-15] (ang.).

[britannicaSide-2] Side. Encyclopaedia Britannica. [dostęp 2026-02-09]. (ang.).

[1]