Mumbai
| Mumbai | |
|---|---|
Aşağı Parel'den görünen Mumbai silüeti Hindistan Kapısı Tac Mahal Saray Oteli Flora Çeşmesi Bandra–Worli Deniz Köprüsü | |
Takma adlar: Hayaller Şehri, Yedi Adaların Şehri, Maksimum Şehir, Büyük Hindistan cevizi, Asla Uyumayan Şehir | |
| |
Koordinatlar: 19°04′34″K 72°52′39″D / 19.07611°K 72.87750°D | |
| Ülke |  Hindistan |
| Eyalet |  Maharaştra |
| Yerleşildi | 1507 |
| İdare | |
| • Tür | Yerel yönetim |
| • Belediye başkanı | Boş |
| • Yönetici | Bhushan Gagrani |
| Yüzölçümü | |
| • Toplam | 6.328 km² |
| • Sıra | 1. |
| • Yoğunluk | 21.000/km² |
| Demonimler | Mumbaikar, Bombayli, Mumbaili |
| Zaman dilimi | UTC+05.30 |
| Alan kodu | +91-22 |
Resmî site portal.mcgm.gov.in | |
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Mumbai (1995 yılına dek Bombay), Hindistan'ın Maharashtra eyaletinin başkentidir. Mumbai, tahmini 12,5 milyon (1,25 crore) nüfusuyla Hindistan'ın finans başkenti ve en kalabalık şehridir. Mumbai, 23 milyondan (2,3 crore) fazla nüfusuyla dünyanın en kalabalık metropol alanlarından biri olan Mumbai Metropol Bölgesi'nin merkezidir. Mumbai, Hindistan'ın batı kıyısındaki Konkan kıyısında yer alır ve derin bir doğal limana sahiptir. 2008 yılında Mumbai, alfa dünya şehri olarak adlandırılmıştır. Mumbai, Asya'daki herhangi bir şehirden daha fazla milyardere sahiptir.
Mumbai'yi oluşturan yedi ada, daha önce Marathi dilini konuşan Koli halkının yaşadığı yerlerdi. Yüzyıllar boyunca Bombay'ın yedi adası, Portekiz İmparatorluğu'na ve daha sonra 1661'de İngiltere Kralı II. Charles ile evliliğinde Catherine of Braganza'nın çeyizinin bir parçası olarak Doğu Hindistan Şirketi'ne devredilmeden önce, ardı ardına gelen yerli yöneticilerin kontrolü altındaydı. 1782'den itibaren Mumbai, yedi ada arasındaki bölgenin Arap Denizi'nden geri kazanılmasını üstlenen Hornby Vellard projesiyle yeniden şekillendirildi. Büyük yolların ve demiryollarının inşasıyla birlikte, 1845'te tamamlanan geri kazanım projesi, Mumbai'yi Arap Denizi'nde önemli bir liman kentine dönüştürdü. 19. yüzyılda Mumbai, ekonomik ve eğitimsel gelişmeyle karakterize edildi. 20. yüzyılın başlarında, Hindistan bağımsızlık hareketinin güçlü bir üssü haline geldi. 1947'de Hindistan'ın bağımsızlığını kazanmasının ardından şehir, Bombay Eyaleti'ne dahil edildi. 1960 yılında, Samyukta Maharashtra Hareketi'nin ardından, başkenti Mumbai olan yeni bir Maharashtra eyaleti kuruldu.
Mumbai, Hindistan'ın finans, ticaret ve eğlence başkentidir. Mumbai, sıklıkla New York City ile karşılaştırılır ve Dalal Caddesi'nde bulunan Bombay Borsası'na ev sahipliği yapar. Ayrıca, küresel finansal akış açısından dünyanın en büyük on ticaret merkezinden biridir, Hindistan'ın GSYİH'sının %6,16'sını oluşturur ve ülkenin sanayi üretiminin %25'ini, Hindistan'daki deniz ticaretinin %70'ini (Mumbai Limanı, Jawaharlal Nehru Limanı ve Dharamtar Limanı aracılığıyla) ve Hindistan ekonomisine yapılan sermaye işlemlerinin %70'ini oluşturur. Şehir, önemli finans kurumlarına ve çok sayıda Hint şirketinin ve çokuluslu şirketin genel merkezine ev sahipliği yapmaktadır. Şehir aynı zamanda Hindistan'ın önde gelen bilimsel ve nükleer enstitülerinden bazılarına ve Hintçe ve Marathi film endüstrilerine de ev sahipliği yapıyor. Mumbai ayrıca, Hollywood'dan sonra ikinci en büyük film endüstrisi olarak kabul edilen Bollywood'un (Bombay Sineması) da merkezidir. Mumbai'nin iş fırsatları, Hindistan'ın her yerinden göçmenleri cezbetmektedir.
İsmi
[değiştir | kaynağı değiştir]16. yüzyıl'da Portekizliler buraya "iyi körfez anlamına gelen 'Bom Bahia" ismini verdi. Bu isim daha sonra İngilizceleştirilerek "Bombay" oldu. 1995 yılında isim Hint tanrıçası Mumba'dan türemiş "Mumbai" olarak değiştirildi. Bombay ismi hâlen birçok insan tarafından kullanılır.
Tarihçe
[değiştir | kaynağı değiştir]Şehrin şu an kapladığı alan eskiden 7 adaydı. Bu adalarda antik çağdan beri yerleşim yerleri vardı, ancak önemli ticaret ve nüfus merkezleri değillerdi. 1534'te Portekiz'ler bölgeyi ele geçirdi ve 1661'de bölge İngilizlere geçti. 1668'de İngilizler burayı İngiliz Doğu Hindistan Şirketi'ne kiraladı. Şirket buradaki doğal limanı buldu ve burayı Hindistan'daki ilk limanları yaptı. Bölgenin nüfusu hızlı bir artış gösterdi. 1817-1845 arası bölgede büyük bir projeyle adalar birleştirildi. Daha sonra, Amerikan İç Savaşı ve Süveyş Kanalı'nın açılması, bölgedeki ticareti artırdı ve şehir, Hindistan'ın ana merkezlerinden biri haline geldi. Şehrin nüfusu 1906 yılında 1 milyon'u geçti. 1940'larda, şehir Hint bağımsızlık hareketinin önemli bir merkezi haline geldi. 1970'lerde şehre yoğun bir göç yaşandı ve Bombay Hindistan'ın en kalabalık şehri haline geldi.
Coğrafya
[değiştir | kaynağı değiştir]
.jpg)
Mumbai, batıda Umman Denizi, doğuda Thane Deresi ve kuzeyde Vasai Deresi arasında uzanan Salsette Adası'nın güneybatısındaki dar bir yarımada üzerindedir.
İklim
[değiştir | kaynağı değiştir] Mumbai (1991-2020) iklimi 
| |||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Aylar | Oca | Şub | Mar | Nis | May | Haz | Tem | Ağu | Eyl | Eki | Kas | Ara | Yıl |
| En yüksek sıcaklık (°C) | 37,4 | 39,6 | 41,7 | 42,2 | 41 | 39,8 | 36,2 | 33,5 | 37 | 38,6 | 37,6 | 39,8 | 42,2 |
| Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) | 31,2 | 31,7 | 33,1 | 33,4 | 33,7 | 32,5 | 30,4 | 30,2 | 30,9 | 33,6 | 34,1 | 32,6 | 32,3 |
| Ortalama sıcaklık (°C) | 24,1 | 24,9 | 27,1 | 28,8 | 30,4 | 29,6 | 28 | 27,7 | 27,9 | 28,8 | 27,8 | 25,5 | 27,6 |
| Ortalama en düşük sıcaklık (°C) | 16,9 | 18,1 | 21,1 | 24,2 | 27 | 26,6 | 25,5 | 25,2 | 24,9 | 23,9 | 21,4 | 18,4 | 22,8 |
| En düşük sıcaklık (°C) | 7,4 | 8,5 | 12,7 | 16,9 | 20,2 | 19,8 | 21,2 | 19,4 | 20,7 | 16,7 | 13,3 | 10,6 | 7,4 |
| Ortalama yağış (mm) | 0,2 | 0,2 | 0,1 | 0,1 | 7,3 | 526,3 | 919,9 | 560,8 | 383,5 | 91,3 | 11 | 1,6 | 2.502,3 |
| Kaynak: https://cdsp.imdpune.gov.in/extremes_1991_2020/?stn=43003 | |||||||||||||
Mumbai'nin özellikle köppen iklim sınıflandırması altında tropikal ıslak ve kuru iklim (Aw) olan tropikal iklimi vardır. İklim, Ekim'den Mayıs'a kadar uzanan kurak dönem ile Haziran'da zirveye ulaşan yağışlı dönem arasında değişir.[1] Aralık'tan Şubat'a kadar olan soğuk mevsimi, Mart'tan Mayıs'a kadar olan daha sıcak mevsim izler. Haziran'dan Eylül ayının sonuna kadar olan dönem, güneybatı muson mevsimini oluşturur ve Ekim ve Kasım, muson sonrası mevsimi oluşturur.[2]
Haziran ve Eylül ayları arasında Mumbai'de Güney-batı muson yağmurları görülür. Muson öncesi yağmurlar Mayıs ayında yağar. Nadiren, kuzeydoğu muson yağmurları Ekim ve Kasım aylarında yağar. Şimdiye kadar kaydedilen maksimum yıllık yağış miktarı 1954 için 3.452 mm (136 in) idi.[3] Tek bir günde kaydedilen en çok yağış, 26 Temmuz 2005 tarihinde 944 mm (37 in) idi.[4] Ada Şehri için ortalama yıllık toplam yağış miktarı 2.213,4 mm (87 in) ve banliyöler için 2.502,3 mm (99 in)'dir.[3]
Kardeş şehirler
[değiştir | kaynağı değiştir]
Ayrıca bakınız
[değiştir | kaynağı değiştir]
Wikimedia Commons'ta Mumbai ile ilgili çoklu ortam belgeleri bulunur.
Kaynakça
[değiştir | kaynağı değiştir]- ^ Proceedings of the Indian National Science Academy 1999, s. 210
- ^ Greater Bombay District Gazetteer 1960, s. 84
- ^ a b Mumbai Plan, 1.4 Climate and Rainfall
- ^ Kishwar, Madhu Purnima (3 Temmuz 2006). "Three drown as heavy rain lashes Mumbai for the 3rd day". Daily News and Analysis (DNA). Mumbai. 6 Ocak 2014 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Haziran 2009.
- ^ "İzmir'in kardeş kentleri". İzmir Büyükşehir Belediyesi. 4 Ağustos 2012 tarihinde kaynağından arşivlendi.
