Di Tanah tinggi Nizhuhe Grand Canyon, wilayah Yunnan, China terbina sebuah lif kaca setinggi 288 meter yang kini menjadi perhatian dunia.
Ia menjadi tumpuan bukan kerana reka bentuknya yang luar biasa, sebaliknya lif itu telah mengubah cara masyarakat setempat bergerak.
Dikenali sebagai Fuyao, lif di tebing gunung itu mula beroperasi pada penghujung Julai lalu. Ia terletak bersebelahan lif Qingyun setinggi 268 meter yang telah digunakan sejak beberapa tahun lalu.
Projek berkenaan memperlihatkan bagaimana teknologi pengangkutan menegak boleh menjadi penyelesaian praktikal bagi komuniti yang tinggal di kawasan pergunungan, selain berpotensi menggerakkan ekonomi setempat menerusi sektor pelancongan.
Berbeza daripada lif yang lazimnya ditemui dalam bangunan, Fuyao dibina pada permukaan tebing batu yang hampir menegak 90 darjah.
Menurut Pengerusi Pembangunan Pelancongan Xuanwei Yatuo, Cai Xiong, kedudukan lif itu menjadikannya sebahagian daripada sistem pengangkutan di kawasan yang mempunyai bentuk muka bumi mencabar.
“Dengan ketinggian 288 meter, struktur tersebut kira-kira 20 meter lebih tinggi berbanding lif Qingyun.
“Apa yang lebih mengagumkan, tempoh perjalanan dari bahagian bawah ke bahagian atas hanya sekitar 50 saat.
“Lif Fuyao hampir dua kali lebih pantas berbanding lif terdahulu.
“Lif ini mampu membawa sehingga 81 penumpang dalam satu-satu perjalanan,” katanya dalam portal berita tempatan, China Daily.
Menurut Xiong, membina sistem lif pada tebing batu setinggi hampir 300 meter menyebabkan jurutera berdepan dengan pelbagai faktor semula jadi yang tidak wujud dalam projek lif bangunan biasa.
Untuk makluman, Nizhuhe Grand Canyon mempunyai permukaan batuan karst dan keadaan angin yang boleh menjadi sangat mencabar.
Menurut laporan, pasukan teknikal menjalankan beberapa kajian lapangan serta melakukan penambahbaikan terhadap reka bentuk struktur, sistem brek dan teknologi pemantauan bagi memastikan kestabilan serta keselamatan lif ketika beroperasi.
Sistem pemantauan dan kawalan keselamatan menjadi elemen penting apabila sebuah lif perlu bergerak di sepanjang struktur yang terdedah kepada persekitaran terbuka.
“Dalam konteks ini, struktur lif bukan sahaja perlu menanggung berat kabin dan penumpang, malah turut berdepan pengaruh angin serta keadaan geologi tebing.
“Pendekatan tersebut menunjukkan bahawa pembangunan infrastruktur moden di kawasan pergunungan memerlukan gabungan kejuruteraan struktur, mekanikal dan sistem keselamatan yang disesuaikan dengan keadaan setempat,” ujar Xiong.
Katanya lagi, lif Fuyao dibangun dan dikilangkan oleh syarikat Hosting Elevator yang berpangkalan di Ningbo, sebelum melalui proses pemasangan dan pentauliahan untuk digunakan di Yunnan.
Satu lagi ciri yang menonjol adalah kabinnya yang menggunakan kaca lut sinar.
Reka bentuk tersebut membolehkan penumpang melihat panorama gaung ketika bergerak secara menegak.
Dari sudut pelancongan, ciri itu menjadikan perjalanan lif tersebut sebagai sebahagian daripada pengalaman destinasi.
Untuk makluman, konsep menggabungkan fungsi pengangkutan dengan pengalaman visual bukan perkara baharu di China.
Sebelum ini, Bailong Elevator di Zhangjiajie turut menggunakan teknologi lif luar bangunan untuk membawa pengunjung menaiki tebing batu setinggi lebih 300 meter dalam tempoh singkat.
Bagaimanapun, kisah lif Fuyao mempunyai dimensi sosial yang lebih penting kerana teknologi tersebut bukan semata-mata untuk mencipta tarikan pelancongan.
Di sekitar Nizhuhe Grand Canyon, masyarakat tempatan sebelum ini bergantung pada laluan gunung yang curam dan berbahaya untuk bergerak antara kawasan lembah dan dataran tinggi.
Bagi sebahagian kanak-kanak, perjalanan ke sekolah mengambil masa lebih tiga jam melalui laluan berliku yang mempunyai anak tangga pada batu dan rantai yang digunakan sebagai penghadang.
Dengan gabungan lif, kenderaan ulang-alik dan kereta kabel udara, perjalanan kini dapat dipendekkan kepada kira-kira 30 minit.
Perubahan itu memberi gambaran jelas tentang bagaimana teknologi infrastruktur boleh mempengaruhi kehidupan harian masyarakat.
Salah seorang penduduk tempatan, Lei Xin memberitahu, masa yang sebelum ini dihabiskan untuk mendaki laluan berbahaya boleh digunakan untuk pendidikan, pekerjaan atau aktiviti keluarga.
“Lebih penting, akses yang lebih mudah turut mengurangkan kebergantungan penduduk kepada laluan berisiko, khususnya bagi kanak-kanak dan mereka yang kurang berupaya melakukan perjalanan mendaki.
“Penduduk serta pelajar tempatan juga boleh menggunakan kemudahan lif ini secara percuma, dengan saluran khusus disediakan untuk pelajar supaya perjalanan mereka ke sekolah tidak terjejas akibat peningkatan jumlah pelancong,” kongsinya.
Pada masa sama, teknologi itu menyelesaikan satu lagi cabaran iaitu kapasiti pengangkutan.
Apabila Qingyun mula digunakan, kawasan Nizhuhe semakin dikenali sebagai destinasi pelancongan dan menerima jumlah pengunjung yang ramai.
Kapasiti lif lama akhirnya tidak mencukupi untuk menampung permintaan. Kehadiran Fuyao membolehkan kedua-dua lif beroperasi sebagai sistem pengangkutan berkembar.
Pengarah syarikat yang menguruskan lif, Liu Jie menjelaskan, secara keseluruhan, kedua-duanya mampu mengendalikan sehingga 1,200 penumpang sejam, sekali gus meningkatkan had jumlah pengunjung harian kawasan berkenaan daripada kira-kira 4,000 kepada 15,000 orang.
“Peningkatan kapasiti ini memberi kesan langsung kepada ekonomi masyarakat sekitar.
“Apabila lebih ramai pelancong dapat mengakses kawasan gaung dengan lebih mudah, permintaan terhadap perkhidmatan tempatan seperti penginapan, makanan, pengangkutan, peruncitan dan aktiviti pelancongan turut meningkat.
“Sejak Qingyun dibina, kawasan tarikan Nizhuhe telah menerima lebih 1 juta pengunjung.
“Pertumbuhan pelancongan turut membuka peluang pekerjaan kepada penduduk tempatan, manakala pendapatan boleh guna penduduk Nizhuhe pada tahun lalu dilaporkan meningkat hampir empat kali ganda berbanding 2022,” katanya.
Situasi ini menunjukkan satu perubahan penting dalam pendekatan pembangunan kawasan di luar bandar.
Infrastruktur tidak lagi hanya berfungsi sebagai kemudahan asas, sebaliknya boleh menjadi pemangkin kepada ekonomi baharu.
Kawasan yang dulunya dianggap terlalu sukar untuk diakses boleh dihubungkan dengan sistem pengangkutan moden, seterusnya membuka peluang kepada aktiviti ekonomi dan pelancongan.
Dalam kes Nizhuhe, lif bukan menggantikan alam semula jadi tetapi menjadi penghubung antara komuniti, sekolah dan destinasi pelancongan yang sebelum ini dipisahkan oleh bentuk muka bumi sukar.
Namun, pembangunan sebegini turut memerlukan keseimbangan.
Apabila akses kepada kawasan semula jadi menjadi semakin mudah, jumlah pelawat boleh meningkat dengan pantas dan memberi tekanan kepada alam sekitar, infrastruktur serta komuniti tempatan.
Oleh itu, peningkatan kapasiti daripada 4,000 kepada 15,000 pengunjung sehari perlu disertai dengan pengurusan pelancongan yang baik, termasuk kawalan kapasiti, penyelenggaraan struktur, pengurusan sisa dan perlindungan ekosistem gaung.
Teknologi hanya memberi manfaat apabila pembangunan fizikal disertai perancangan jangka panjang.
Dari perspektif kejuruteraan, lif Fuyao juga menggambarkan arah masa depan mobiliti di kawasan berbukit dan bergunung-ganang.
Jika jalan raya memerlukan pembinaan cerun, jambatan atau terowong yang panjang, sistem pengangkutan menegak boleh menawarkan pendekatan berbeza apabila keadaan geografi membenarkannya.
Lif tebing tidak semestinya sesuai untuk semua lokasi, tetapi konsepnya menunjukkan bahawa bentuk muka bumi yang selama ini dianggap sebagai halangan boleh diatasi melalui reka bentuk kejuruteraan sesuai.
Lif Fuyao juga memperlihatkan bagaimana inovasi boleh menghubungkan tiga keperluan yang berbeza iaitu keselamatan masyarakat, akses pengangkutan dan pembangunan ekonomi.
Bagi pelajar, ia menyediakan perjalanan yang lebih pantas dan selamat ke sekolah.
Bagi penduduk, ia memudahkan pergerakan antara lembah dan dataran tinggi. Bagi industri pelancongan pula, lif itu meningkatkan kapasiti serta membuka peluang ekonomi baharu.
Dalam era pembangunan infrastruktur pintar, kejayaan teknologi tidak seharusnya diukur berdasarkan ketinggian atau rekod semata-mata.
Sebaliknya, nilai sebenar sesuatu inovasi terletak pada sejauh mana ia menyelesaikan masalah manusia.
Fuyao mungkin kelihatan seperti sebuah lif kaca yang menakjubkan di tengah-tengah gaung.
Namun, fungsi yang lebih besar lif itu adalah mengubah bentuk muka bumi yang sukar menjadi ruang lebih mudah diakses.
