KUALA LUMPUR – Dominasi syarikat dari Amerika Utara, Eropah Barat dan Jepun dalam pasaran global semakin dicabar apabila lebih banyak perusahaan Asia muncul sebagai pemain antarabangsa yang memiliki skala, teknologi dan pengaruh besar.
Perkembangan itu memberi isyarat jelas bahawa syarikat Malaysia juga mempunyai ruang untuk menembusi pasaran global, namun kejayaan di peringkat antarabangsa bukan sekadar bergantung kepada saiz atau kekuatan pasaran domestik.
Menurut anggaran McKinsey, Asia berpotensi menyumbang 42 peratus kepada Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK) global menjelang 2040, selain merangkumi 55 peratus tenaga kerja dunia dan menjadi lokasi kepada sehingga 60 peratus syarikat dalam senarai Fortune Global 500.
Lebih penting, generasi baharu syarikat Asia yang muncul sebagai pemain global tidak lagi dinilai berdasarkan saiz semata-mata, sebaliknya keupayaan inovasi, penguasaan teknologi dan kebolehan menyesuaikan diri dengan pasaran antarabangsa.
Antara contoh paling jelas ialah Tata Group yang beribu pejabat di India. Ditubuhkan pada 1868, kumpulan berkenaan kini mempunyai 31 syarikat utama yang merangkumi pelbagai sektor termasuk teknologi, automotif, keluli, barangan pengguna, tenaga, perkhidmatan kewangan, aeroangkasa dan pelancongan.
Secara keseluruhan, syarikat-syarikat di bawah Tata Group menjana hasil melebihi AS$180 bilion (RM765 bilion) bagi tahun kewangan 2024-2025, menggaji lebih satu juta pekerja dan beroperasi di lebih 100 negara merentasi enam benua.
Pengantarabangsaan kumpulan itu berkembang dengan lebih pesat bermula tahun 2000 menerusi pengambilalihan syarikat teh Britain, Tetley.
Langkah tersebut kemudiannya disusuli pemerolehan syarikat seperti Corus, Jaguar Land Rover, Daewoo Commercial Vehicles dan NatSteel.
Pengambilalihan itu bukan sekadar memberikan akses kepada jenama serta pelanggan baharu, malah membolehkan Tata memperoleh kepakaran pembuatan, teknologi dan keupayaan yang diperlukan untuk mengukuhkan kedudukannya di peringkat global.
Bagaimanapun, strategi tersebut tidak bermakna semua syarikat yang diambil alih perlu diseragamkan mengikut satu model.
Jaguar Land Rover, misalnya, mengekalkan identiti British serta pangkalan reka bentuk dan kejuruteraannya selepas diambil alih Tata Motors pada 2008.
Pendekatan itu menunjukkan bahawa berkembang ke luar negara tidak semestinya bermaksud menghapuskan identiti atau kekuatan tempatan, sebaliknya syarikat boleh memanfaatkan kekuatan sedia ada sambil menyediakan modal, teknologi, sokongan strategik dan rangkaian lebih luas untuk membolehkannya bersaing di peringkat antarabangsa.
Fahami pasaran sebelum melangkah
Dalam pada itu, perkongsian strategik dan usaha sama turut menjadi antara kaedah penting untuk syarikat menembusi pasaran luar, khususnya apabila berdepan perbezaan dari segi peraturan, budaya perniagaan dan tingkah laku pengguna.
Perkara itu amat penting di Asia Tenggara yang mempunyai pasaran berbeza walaupun berada dalam rantau sama.
Malaysia, Indonesia, Thailand, Vietnam, Singapura dan Filipina masing-masing mempunyai keutamaan pengguna, persekitaran perniagaan dan cabaran kawal selia tersendiri.
Justeru, strategi yang berjaya di satu negara tidak semestinya boleh disalin sepenuhnya di negara lain.
Syarikat yang mampu menyesuaikan pendekatan mengikut keperluan tempatan, namun pada masa sama mengekalkan nilai dan kekuatan teras, mempunyai peluang lebih baik untuk bertahan dalam jangka panjang.
Pengalaman Tata juga menunjukkan pengembangan antarabangsa tidak mempunyai satu formula khusus kerana setiap sektor memerlukan pendekatan berbeza berdasarkan keadaan pasaran dan tahap persaingan.
Inovasi jadi kunci
Pada masa sama, kelebihan kos semata-mata semakin tidak mencukupi untuk membolehkan syarikat Asia bersaing di peringkat global.
Teknologi dan inovasi kini menjadi antara pemacu utama pertumbuhan, khususnya dalam bidang perkhidmatan digital, teknologi kewangan, penjagaan kesihatan, pembuatan termaju dan tenaga bersih.
Tata sendiri terus melabur dalam bidang baharu termasuk elektronik, peralatan telekomunikasi, penerbangan, pembuatan bateri dan kecerdasan buatan selain perniagaan terasnya.
Perkembangan itu menunjukkan cita-cita untuk menjadi syarikat global sebenarnya bermula jauh sebelum sesebuah syarikat membuka pejabat pertama di luar negara.
Ia bermula dengan membina produk, bakat, teknologi dan keupayaan pengurusan yang cukup kukuh di negara sendiri.
Apa yang boleh dipelajari syarikat Malaysia?
Malaysia mempunyai sejumlah syarikat yang sudah membina kehadiran di peringkat antarabangsa, manakala kedudukan Asia Tenggara yang semakin berhubung turut membuka ruang lebih besar kepada syarikat tempatan untuk berkembang.
Namun, kejayaan di luar negara perlu dinilai berdasarkan lebih daripada sekadar jumlah cawangan atau negara yang berjaya ditembusi.
Antara persoalan utama yang perlu dijawab ialah sama ada produk atau perkhidmatan yang ditawarkan benar-benar diperlukan pasaran sasaran.
Selain itu, syarikat perlu memastikan kelebihan daya saing mereka kekal apabila keluar daripada pasaran asal, memilih rakan strategik yang tepat serta bersedia melakukan pelaburan untuk tempoh mencukupi bagi membina kepercayaan dan kredibiliti.
Perjalanan Tata Group menjadi contoh bahawa pertumbuhan global boleh dicapai melalui pelbagai laluan termasuk pengembangan organik, pengambilalihan, perkongsian strategik dan pelaburan jangka panjang.
Kehadiran Tata di rantau Asia Pasifik sendiri bermula sejak awal 1970-an dan kini melibatkan lebih 16 syarikat operasi serta lebih 7,000 pekerja.
Akhirnya, pengajaran terbesar daripada perjalanan syarikat-syarikat Asia itu bukan sekadar bagaimana untuk menjadi besar, sebaliknya ia adalah bagaimana untuk kekal relevan dalam pasaran yang semakin terbuka dan kompetitif.
Peluang lebih dekat daripada disangka
Apabila syarikat Asia semakin menguasai ekonomi global, perusahaan Malaysia juga akan berdepan persaingan lebih sengit daripada syarikat yang lahir dan berkembang dalam rantau sendiri.
Persaingan itu bagaimanapun tidak seharusnya dilihat sebagai ancaman semata-mata.
Sebaliknya, ia membuktikan faktor geografi semakin kurang menjadi penghalang kepada syarikat dari Asia untuk muncul sebagai pemain global.
Bagi syarikat Malaysia yang bersedia membina keupayaan, berinovasi secara konsisten, memilih pasaran dengan teliti dan membentuk hubungan strategik yang tepat, perubahan landskap perniagaan Asia turut membuka peluang baharu.
Syarikat global seterusnya mungkin bukan datang dari benua yang jauh.
Sebaliknya, ia mungkin bermula lebih dekat dengan kita daripada yang disangka. – KOSMO! ONLINE
